ประวัติศาสตร์ นอกตํารา – เกาะมักกะสัน (Makassar) ต้นทางสู่กรุงศรีอยุธยา I ประวัติศาสตร์นอกตำรา EP. 299

มากัซซาร์ (Makassar) เมืองหลวงของจังหวัดสุลาเวสีใต้ ตั้งอยู่บนเกาะสุลาเวสี หรือเกาะซีเลเบส เกาะหลัก 1 ใน 5 ของประเทศอินโดนีเซีย คนไทยส่วนใหญ่รู้จักมากัสซาร์ ในชื่อ มักกะสัน คำเรียกดินแดนของผู้คนกลุ่มหนึ่งที่เคยเดินทางจากที่นี่ไปตั้งถิ่นฐานในกรุงศรีอยุธยา เมื่อกว่า 300 ปีที่แล้ว ในสมัยสมเด็จพระนารายณ์
ดินแดนของชาวมากัสซาร์ แห่งสุลาเวสีใต้เป็นที่รู้จักของโลกภายนอกมายาวนานหลายร้อยปีแล้วในชื่อ ”อาณาจักรโกวา” ที่ลุกขึ้นต่อต้านการผูกขาดการค้าของบริษัทดัตช์อินเดียตะวันออก หรือ VOC ของฮอลันดา ภายใต้การนำของ “สุลต่านฮาซานุดดิน” ที่ทรงทำสงครามอย่างดุเดือดจนได้ฉายาจากฮอลันดาว่า “ไก่ตัวผู้แห่งตะวันออก” นั่นเพราะความกล้าหาญ ดุดัน และไม่ยอมก้มหัวให้ใคร นี่เองทำให้ฮอลันดาตัดสินใจขุดรากถอนถอนโคนอาณาจักรโกวาด้วยระดมกำลังทั้งหมดบุกถล่ม “ป้อมซอมบา โอปู” ศูนย์กลางการปกครองและการค้าของอาณาจักรโกวา
ช่วงเวลาแห่งความวุ่นวานนี้เองได้เกิดกระแสการอพยพครั้งใหญ่ (The Great Diaspora) ของเหล่าบรรดานักรบและขุนนางชาวมากัสซาร์ที่ไม่ยอมตกอยู่ใต้การกดดันอย่างหนักของฮอลันดา ได้พากันลงเรืออพยพเพื่อไปแสวงหาโชคชะตาใหม่ บางกลุ่มไปเกาะชวา บางกลุ่มไปมลายู และบางกลุ่มเดินทางเข้าสู่กรุงศรีอยุธยา
ประวัติศาสตร์ของอินโดยนีเซียบันทึกว่า มีชายและหญิงชาวมากัสซาร์จำนวน 250 คน แล่นเรือออกจากเกาะสุลาเวสีไปลี้ภัยอยู่ในชวาเป็นเวลา 3 ปี ก่อนจะย้ายไปยังกรุงศรีอยุธยา ในปี พ.ศ. 2207 (1664)
ชาวมากัสซาร์เหล่านี้อยู่ภายใต้การนำของเจ้าชายที่มีพระนามว่า แดง มังคัลเล (Daeng Mangalle) ซึ่งเป็นโอรสของสุลต่านฮาซานุดดินที่ปกครองโกวาในขณะนั้น
เจ้าชาย แดง มังคัลเล (Daeng Mangalle) และชาวมากัสซาร์ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระนารายณ์ให้ตั้งถิ่นฐานอยู่บริเวณปากคลองตะเคียนด้านใต้ ซึ่งต่อมาคนไทยส่วนใหญ่เรียกคนกลุ่มนี้ว่า “แขกมักกะสัน” ตามดินแดนที่มาจากเมืองมากัสสซาร์
เดือนมิถุนายน พ.ศ.2212 (1669) “ป้อมซอมบา โอปู” ที่ได้ชื่อว่าแข็งแกร่งที่สุดเท่าที่ชาวอินโดนีเซียเคยสร้างมาก็แตกพ่าย ฮอลันดาสั่งทุบทำลายกำแพง และเผาอาคารทั้งหมดจนราบคาบ เพื่อไม่ให้ชาวมากัสซาร์กลับมาใช้เป็นศูนย์กลางอำนาจได้อีกต่อไป ถือเป็นการปิดฉากอาณาจักรโกวาลงอย่างสมบูรณ์
ปัจจุบันยังหลงเหลือร่องรอยประวัติศาสตร์ของอาณาจักรโกวาในอดีต หลายสิ่งยังคงแทรกซึมอยู่ในวิถีชีวิต และวัฒนธรรมของชาวมากัสซาร์มาจนถึงปัจจุบัน และนี่คือเรื่องราวของประวัติศาสตร์อกตำราในตอน “เกาะมักกะสัน…ต้นทางสู่กรุงศรีอยุธยา”

Source