ประวัติศาสตร์ นอกตํารา – กำเนิด “ภูกามยาว” สารคดีชุด “พะเยา มาจากไหน” ตอนที่ 1 I ประวัติศาสตร์นอกตำรา EP.291

พะเยามาจากไหน….เป็นคำถามที่ต้องย้อนกลับไปในยุคตำนานบริเวณลุ่มน้ำกก แถบเมืองเชียงแสน
“ตำนานสิงหนวัติกุมาร” เล่าถึงการตั้งถิ่นฐานบ้านเมืองที่ชื่อ “โยนกนาคพันธุ์” บริเวณลุ่มแม่น้ำกกของแอ่งเชียงแสน – เชียงราย มาตั้งแต่ราวพุทธศตวรรษที่ 12 กระทั่งล่มสลายลงในราวพุทธศตวรรษที่ 17 จากเหตุอาเพศเมื่อชาวเมืองจับปลาไหลเผือกมากิน ทำให้เกิดแผ่นดินไหว บ้านเมืองล่มสลายหายไปในที่สุด
ตำนานเชียงแสนยังกล่าวถึง การสถาปนาอำนาจใหม่ขึ้นแทนที่ “โยนกนาคพันธุ์” ในดินแดนที่ราบลุ่มเชียงแสน – เชียงราย โดยกลุ่มลาวจก หรือลวจังราช ด้วยการสร้างเมืองใหม่ที่ชื่อ “หิรัญนครเงินยาง”
“หิรัญนครเงินยาง” มีกษัตริย์ปกครองสืบมาหลายพระองค์ จนกระทั่งถึงรัชกาล “ขุนลาวเงิน” ซึ่งตำนานอย่าง “พงศาวดารโยนก” บทที่ 12 “ว่าด้วยเมืองพะเยา” ได้กล่าวถึง “ขุนลาวเงิน” ทรงให้ขุนจอม ธรรม” พระโอรสไปตั้งเมืองใหม่ที่ชื่อ “ภูกามยาว” ดังข้อความที่ว่า
” พระราชบิดาตกแต่งแบ่งปันราชสมบัติให้ขุนจอมธรรมราชบุตรองค์น้อยไปครองเมืองภูกามยาว (พะเยา) ซึ่งเป็นเมืองฝ่ายใต้ ตั้งอยู่ ณ เชิงเขาชมภู คือว่าดอยด้วยใกล้แม่น้ำสายตา คือว่าแม่น้ำอิงอันเป็นแม่น้ำใหญ่ไหลไปต่อน้ำแม่ของขละนัทที เมืองนี้เป็นนครเก่าร้างมาแต่โบราณ มีเขื่อนค่ายและปราการกำแพงเมืองกว้างได้ 1000 วา ยาว 1100 วา คูเมืองกว้าง 7 วามีประตูใหญ่ 8 ช่อง ”
จุดในกันแน่คือที่ตั้งเมืองครั้งแรกของขุนจอมธรรมตามตำนาน เพราะในอาณาบริเวณรอบกว๊านพะเยา มีชุมชนโบราณที่เรียกว่า “เวียง” ขนาดใหญ่น้อยอยู่หลายแห่ง ติดตามเรื่องราวเหล่านี้ได้ในสารคดีชุด พะเยามาจากไหน ตอนที่ 1 “กำเนิดภูกามยาว”

Source